گزارش پاتوق جهان اسلام

 در این جلسه رئوس همه چالش‌ها و ظرفیت‌های موجود میان ایران و پاکستان مورد بررسی و گفتگو قرار گرفت. ضمن توصیف اقدامات دیپلماسی فرهنگی و خانه‌‌های فرهنگ ایران در پاکستان، در مورد عوامل سیاسی امنیتی، عوامل اقتصادی و نیز عوامل فرهنگی اجتماعی میان این دو کشور تبادل نظر شد. 

 خلاصه آن که می‌توان موضوعات سیاسی امنیتی بین ایران و پاکستان را مسأله تروریسم و تجزیه‌طلبی دانست و از سوی دیگر موضوعات اقتصادی مانند صادرات انرژی و گروه‌بندی‌های منطقه‌ای و موضوعات فرهنگی اجتماعی مانند زبان فارسی، اهل‌سنت و گردشگری مذهبی را به عنوان عوامل همگرایانه میان ایران و پاکستان دانست. 

 نکته‌ی مهم این است که توجه لازم و کافی به ظرفیت‌های همکاری به‌ویژه در حوزه‌های فرهنگی و اجتماعی نشده است و همچنین حجاب درگیری مرزی در ندیدن ظرفیت‌های تمدنی مشترک موثر بوده است. 

 از سوی دیگر، در کلیه‌ی پژوهش‌های علمی انجام شده حول ارتباط میان ایران و پاکستان، غلبه مطلق دیدگاه امنیتی منفی‌گرایانه بر دیدگاه همکاری فرهنگی و فرصت محور به ویژه در میان دانشگاهیان را می‌توان دید.